De Marktstraat in Delfzijl volgt een historisch tracé uit de vestingtijd en vormde toen een belangrijke verbinding tussen de Oude Schans en de Waterpoort. Al vroeg ontstond hier bebouwing en groeide de straat uit tot een plek waar wonen en handel samenkwamen. In de vooroorlogse jaren drukte met name het Joodse geslacht Gans een stempel op deze straat.
Na zware oorlogsschade in de Tweede Wereldoorlog werd de straat grotendeels herbouwd. Het huidige straatbeeld is daardoor vooral naoorlogs, terwijl het stratenpatroon behouden bleef.
Tegenwoordig is de Marktstraat nog steeds centraal gelegen, met 29 woningen. De meeste dateren uit circa 1965, met bouwjaren tussen 1900 en 1991.
Marktstraat 1 – Café Tivoli
Na het overlijden van haar man Abram Huisman zette caféhoudster Saartje Cohen van den Berg, (Delfzijl, 25 mei 1874 – Auschwitz, 21 september 1942) het café voort. Zij woonde alleen in de bijbehorende woning
Marktstraat 5 – S. Gans Azn.
Op dit adres was het winkelhuis van de familie A. Gans gevestigd. Frieda Mosen Zilversmit (Warsingsfehn, 20 maart 1888 – Sobibor, 9 april 1943) was de weduwe van Abraham Gans (Delfzijl, 5 april 1890 – Delfzijl, 17 september 1925). Na het overlijden van haar man zette zij hun winkel in o.a. glas en porselein voort onder de naam Wed. A. Gans. Nadat zij met haar bedrijf gestopt was begon in 1935 zoon Simon op dit adres zijn winkel in dezelfde branche. Frieda Mosen Zilversmit woonde in de bijbehorende woning op dit adres met haar drie kinderen:
Simon Gans (Delfzijl, 10 april 1914 – Auschwitz, 30 september 1942)
huis- en keukenknecht Mozes Gans (Delfzijl, 4 augustus 1918 – Sobibor, 16 april 1943)
Frommatia Gans (Delfzijl, 9 april 1916 – Sobibor, 9 april 1943)
Marktstraat 7 – Het Schoenenhuis van Simon Gans Lzn.
Schoenwinkelier en -maker Simon Gans (Emden, 8 april 1911 – Auschwitz, 30 september 1942) had hier zijn winkelhuis. Hij woonde hier met zijn vrouw Wilhelmina Meijer (Oude Pekela, 14 september 1912 – Auschwitz, 9 augustus 1942) en hun kinderen Simon (Delfzijl, 10 juni 1939 – Auschwitz, 9 augustus 1942) en Sientje (Delfzijl, 9 juni 1936 – Auschwitz, 9 augustus 1942).
Marktstraat 25 – Samuel Gans
Koopman Samuel Gans (Delfzijl, 19 november 1897 – Sobibor, 26 maart 1943) woonde hier met zijn vrouw Frouktje Alexander Andries van Dam (Groningen, 6 januari 1904 – Sobibor, 26 maart 1943). Zij hadden 5 kinderen: Alexander (Delfzijl, 28 oktober 1938 – Sobibor, 26 maart 1943), Lion (Delfzijl, 28 oktober 1938 – Sobibor, 26 maart 1943), Gelle (Delfzijl, 10 augustus 1935 – Sobibor, 26 maart 1943), Simon (Delfzijl, 21 juni 1931 – Sobibor, 26 maart 1943), en Keetje (Delfzijl, 15 mei 1933 – Sobibor, 26 maart 1943).
Dit gezin komt hier voor in de stamboom van de beheerder
Marktstraat 45 – Frouke Cohen
De ongehuwde Frouke Cohen (Delfzijl, 24 juli 1861 – Sobibor, 20 maart 1943) woonde samen met een ander familielid op dit adres.
Marktstraat 47 – Hanna de Jonge
Weduwe Hanna de Jonge (Beerta, 13 juni 1858 – Sobibor, 2 april 1943) was gehuwd met Alexander Cohen (Delfzijl, 4 mei 1858 – Delfzijl, 5 februari 1937). Zij woonde op dit adres met vier van haar acht kinderen: Haar zoon manufacturist Levie Cohen (Delfzijl, 5 april 1894 – Sobibor, 2 april 1943), dochters Jette Cohen (Delfzijl, 24 maart 1898 – Sobibor, 2 april 1943), Betje Cohen (Delfzijl, 27 maart 1904 – Sobibor, 4 juni 1943) en Lena Cohen (Delfzijl, 26 september 1887 – Sobibor, 2 april 1943).
Bronnen:
Beeldbank Groningen
Delpher
Gemeente Eemsdelta
Groninger Archieven
Illustraties:
Beeldbank Groningen
Nieuwsblad van het Noorden
Gepubliceerd:
02-04-2026