De Waterstraat ligt in het hart van het oude Delfzijl, dat eeuwenlang een vestingstad was. De straat maakte deel uit van het rechthoekige stratenpatroon binnen de vesting en liep in de richting van de zee. Aan het uiteinde lag de toegang tot de haven, bij de Grote Waterpoort, de doorgang in de dijk waardoor men vanuit de stad direct naar het water kon. Samen met straten als de Landstraat en Marktstraat vormde de Waterstraat een van de hoofdassen van de vesting. Deze straten volgen nog altijd de contouren van de oude verdedigingswerken, ook al zijn de wallen zelf in de 19e eeuw verdwenen. Via deze straat kwamen mensen de stad binnen: zeelieden, soldaten, handelaren. Omgekeerd liep vanuit de stad alle bedrijvigheid richting de haven. Daardoor kreeg de straat al vroeg een levendig karakter, met hotel, winkels en verkeer.
Waterstraat 7 – Meijer Pais
Op dit adres woonden Meijer Pais (Delfzijl, 2 maart 1912 – Bergen-Belsen, 1 maart 1945) en zijn echtgenote die de Shoah overleefd heeft. Meijer was een broer van Raphaël Izaak Pais. Volgens het Handelsregister Kamer van Koophandel Oost-Groningen (Veendam) hadden zij een winkel in textielgoed en confectie in Delfzijl onder de naam “Gebroeders Pais”.
Waterstraat 9 – Raphaël Izaak Pais
Hier woonde Raphaël Izaak Pais (Delfzijl, 7 augustus 1906 – Auschwitz, 11 februari 1944) met zijn echtgenote Dora Pais-Denneboom (Beilen, 23 juli 1902 – Auschwitz, 11 februari 1944). Het gezin bestond verder uit hun kinderen Philip Meijer Benjamin Pais (Groningen, 12 november 1939 – Auschwitz, 11 februari 1944) en Marcus Pais (Groningen, 14 september 1935 – Auschwitz, 11 februari 1944).
Waterstraat 20 – Israël Hoogstraal
Winkelier in meubels en borstels, Israël Hoogstraal (Appingedam, 8 mei 1883 – Sobibor, 28 mei 1943) had hier zijn winkelhuis met zijn echtgenote Saartje Gans en zijn zoons Simon Hoogstraal (Delfzijl, 3 januari 1922 – Sobibor, 28 mei 1943), Karel Hoogstraal (Delfzijl, 4 april 1918 – Sobibor, 28 mei 1943) en dochter Gelle Valk-Hoogstraal (Delfzijl, 20 mei 1920 – Auschwitz, 29 oktober 1942).
Waterstraat 41 – Aron Henry Nieweg
Slager/koopman Aron Henry Nieweg (Bierum, 7 mei 1895 – Auschwitz, 27 augustus 1943) woonde hier met zijn echtgenote Flora Cohen de Heer (Dordrecht, 23 december 1889 – Auschwitz, 27 augustus 1943), hun zoon Mozes Nieweg (Groningen, 5 juli 1925 – Sobibor, 4 juni 1943) en dochter Rebekka Sientje Nieweg (Groningen, 29 juni 1924 – Auschwitz, 27 augustus 1943).
Waterstraat 50 – S. Gans en Zonen
Op dit adres was het bedrijf S. Gans & Zonen gevestigd.
Lion Gans vestigde zich in een later stadium eveneens op dit adres met zijn gezin.
Bronnen:
Beeldbank Groningen
Delpher
Groningen@ErfgoedCMS
Groninger Archieven
Joods Monument
Illustraties:
Groninger Archieven
Nieuwsblad van het Noorden
Gepubliceerd:
09-04-2026